Resumen del episodio
Wyobraźcie sobie, że zjeżdżacie ponad sto metrów pod ziemię. Na pierwszy rzut oka trafiacie do miejsca, w którym historia już dawno zamarła w solnych ścianach. Od lat 60. nie prowadzi się tu przecież przemysłowego wydobycia soli kamiennej. A jednak, jak zeszliśmy z głównych tras turystycznych, przekonaliśmy się, że to tylko pozory. Pod ziemią wciąż pracują ludzie, którzy każdego dnia doglądają tego gigantycznego, żywego organizmu. Bo sól nie śpi – powoli płynie pod ciężarem skał, wymaga stałego nadzoru i ochrony przed słodką wodą. W dzisiejszym odcinku zabierzemy Was w podróż od XIX-wiecznych korytarzy wykuwanych ręcznie przy świetle kaganków i machin napędzanych przez […]
Wyobraźcie sobie, że zjeżdżacie ponad sto metrów pod ziemię. Na pierwszy rzut oka trafiacie do miejsca, w którym historia już dawno zamarła w solnych ścianach. Od lat 60. nie prowadzi się tu przecież przemysłowego wydobycia soli kamiennej. A jednak, jak zeszliśmy z głównych tras turystycznych, przekonaliśmy się, że to tylko pozory. Pod ziemią wciąż pracują ludzie, którzy każdego dnia doglądają tego gigantycznego, żywego organizmu. Bo sól nie śpi – powoli płynie pod ciężarem skał, wymaga stałego nadzoru i ochrony przed słodką wodą. W dzisiejszym odcinku zabierzemy Was w podróż od XIX-wiecznych korytarzy wykuwanych ręcznie przy świetle kaganków i machin napędzanych przez […]
Episodios
Dlaczego zasypują część Wieliczki? | Odcinek 4
EscuchadoWyobraźcie sobie, że zjeżdżacie ponad sto metrów pod ziemię. Na pierwszy rzut oka trafiacie do miejsca, w którym historia już dawno zamarła w solnych ścianach. Od lat 60. nie prowadzi się tu przecież przemysłowego wydobycia soli kamiennej. A jednak, jak zeszliśmy z głównych tras turystycznych, przekonaliśmy się, że to tylko pozory. Pod ziemią wciąż pracują ludzie, którzy każdego dnia doglądają tego gigantycznego, żywego organizmu. Bo sól nie śpi – powoli płynie pod ciężarem skał, wymaga stałego nadzoru i ochrony przed słodką wodą. W dzisiejszym odcinku zabierzemy Was w podróż od XIX-wiecznych korytarzy wykuwanych ręcznie przy świetle kaganków i machin napędzanych przez […]
Dlaczego ludzi leczy się pod ziemią?
EscuchadoCzy można prowadzić rehabilitację układu oddechowego ponad sto metrów pod ziemią? W tym odcinku schodzimy do podziemnego Uzdrowiska Kopalnia Soli „Wieliczka”. Sprawdzamy, czym jest subteranoterapia, co wyróżnia mikroklimat komór solnych i dlaczego w rehabilitacji tak dużą rolę odgrywa nauka prawidłowego oddychania. Rozmawiamy o aerozolu solnym, niskiej zawartości alergenów i zanieczyszczeń, ćwiczeniach oddechowych oraz współczesnych badaniach prowadzonych w wielickim uzdrowisku. Zaglądamy również do tężni solankowej i wyjaśniamy, jak działa. To zapis audio trzeciego odcinka serii Nauka. To Lubię realizowanej w Kopalni Soli „Wieliczka”. #płatnawspółpraca
Doomscrolling nas NISZCZY. Co możemy zrobić?
EscuchadoAlerty w telefonie, doniesienia o kryzysach, strzelaninach i konfliktach – czy Ty też łapiesz się na tym, że nie potrafisz oderwać wzroku od kolejnych złych wiadomości? To zjawisko to doomscrolling, czyli nawyk, który bezwzględnie aktywuje nasz ewolucyjny system wykrywania zagrożeń i wtrąca organizm w stan przewlekłej gotowości alarmowej. W tym odcinku rozkładamy ten mechanizm na czynniki pierwsze: czym jest ewolucyjny *negativity bias*, jak ciało migdałowate podsyca wydzielanie kortyzolu i adrenaliny oraz dlaczego tak trudno przerwać to błędne koło. Przyglądamy się też szokującym wynikom badań z uniwersytetów w USA i metaanalizie z 2026 roku. Wynika z nich jasno: osoby spędzające ponad 6 […]
Rożek u Rosiaka: NASA uderzyła w asteroidę
EscuchadoKilka lat temu sonda DART celowo uderzyła w Dimorphosa i zmieniła jego orbitę. Teraz europejska misja Hera sprawdza, co dokładnie wydarzyło się po tym zderzeniu i czego możemy się z niego nauczyć. W tym odcinku Tomasz Rożek opowiada o obronie planetarnej, o tym, jak daleko jesteśmy od scenariuszy znanych z filmów takich jak „Armageddon”, i co zrobilibyśmy, gdyby któregoś dnia naprawdę wykryto obiekt lecący w stronę Ziemi. Czy umiemy zmienić tor asteroidy? Ile czasu potrzebowalibyśmy na reakcję? I dlaczego jedno skuteczne uderzenie wcale nie oznacza jeszcze, że znamy sposób na każde kosmiczne zagrożenie?
Jak AI analizuje dane na orbicie? | Prof. Jakub Nalepa
EscuchadoOdcinek poświęcony jest zastosowaniu sztucznej inteligencji w technologiach kosmicznych, ze szczególnym uwzględnieniem autonomii satelitów oraz analizy danych bezpośrednio na orbicie. Ekspert omawia, jak algorytmy AI pozwalają na redukcję kosztów przesyłu danych i umożliwiają tworzenie rozproszonych systemów typu Space Data Center. Rozmowa porusza również wyzwania związane z ograniczeniami sprzętowymi, koniecznością stosowania kompresji oraz potrzebą rygorystycznej walidacji algorytmów w ekstremalnych środowiskach. Poruszany jest temat „kosmicznej inteligencji” oraz transferu technologii między medycyną a sektorem kosmicznym.